Czy stwierdzenie, że mamy „dobry” albo „zły” metabolizm zawsze oznaczają, że tyjemy lub nie? Czy pogorszenie pracy układu pokarmowego możemy tłumaczyć tym, że nasz metabolizm z wiekiem się pogarsza? Co oznaczają te wszystkie pojęcia: całkowita przemiana materii, ponadpodstawowa przemiana materii, metabolizm. Czy kobiety mają inny metabolizm niż mężczyźni? W artykule postaram się wyjaśnić wszystkie nurtujące pytania.

kobiecośćPrzemianą materii czyli metabolizmem nazywamy zachodzenie określonych procesów rozpadu (katabolizm) i procesów odbudowy – syntezy (anabolizm) w żywym organizmie. Procesom tym zawsze towarzyszy uwalnianie lub pobieranie energii. W organizmie człowieka są one ze sobą ściśle związane i wzajemnie się warunkują, ale ich natężenie jest uzależnione od wielu różnych czynników, przede wszystkim od wieku, płci i stanu fizjologicznego, np. kobiety w ciąży, rekonwalescenci..


Wspólnym celem jednak jest przetworzenie energii zawartej w pożywieniu na energie wykorzystywaną na wiele sposobów, czy to na energie chemiczną, mechaniczną, cieplną lub elektryczną. Wszystkie rodzaje energii są potrzebne człowiekowi do prawidłowego funkcjonowania.

 

Wszyscy na pewno słyszeliście o pojęciu podstawowej przemiany materii oraz ponadpodstawowej przemiany materii. Tylko czym one tak naprawdę się różnią…?

Podstawowa przemiana materii to najniższy poziom przemian energetycznych zachodzących w organizmie człowieka pozostającego w warunkach zupełnego spokoju fizycznego, psychicznego, na czczo oraz w optymalnym dla niego mikroklimacie. Jak to rozumieć? Energia z podstawowej przemiany materii jest zużywana przez organizm na podstawowe procesy życiowe, takie jak: oddychanie, pracę serca, krążenie krwi, odbudowę, wzrost komórek i tkanek, napięcie mięśni, czynność wydalniczą i wydzielniczą, pracę układu nerwowego oraz utrzymanie stałej temperatury ciała.


Każdy żywy organizm ma inną przemianę materii.

Jej wielkość jest uzależniona od wielu czynników. Dość ważnym czynnikiem jest powierzchnia ciała, im większa tym więcej energii potrzebuję organizm. Wszystko też zależy od masy ciała, wzrostu, wieku oraz płci. Intensywny wzrost i budowa tkanek zwiększają podstawową przemianę materii (ppm). Szczególnie dotyczy to niemowląt oraz młodzieży w okresie pokwitania, ponieważ w tej grupie ludności obserwuję się najszybszy rozrost tkanek i narządów. Wartość przemiany materii zmniejsza się natomiast w wieku podeszłym, gdy organizm nie potrzebuje już zwiększonej dawki energii. Dowiedziono, że po dwudziestym roku życia, wartość ppm maleje co dziesięć lat o ok. 2%. (Zobacz też artykuł: Tkanka tłuszczowa - ciekawe fakty)

Wartość podstawowej przemiany materii może ulec zwiększeniu w przypadku podwyższonej temperatury ciała.

Czyli podczas choroby przebiegającej z gorączką, ppm zwiększa się wówczas proporcjonalnie do wzrostu temperatury. Zapotrzebowanie energetyczne zwiększa się o 12% na każdy stopień Celsjusza powyżej prawidłowej temperatury ciała.


Dosyć ważnym czynnikiem, który ma wpływ na wartość ppm są hormony.

Dotyczy to głównie kobiet, stosujących np. antykoncepcję lub nadmiar tyroksyny wytwarzanej przez tarczycę - ppm znacznie się zwiększa. Podobne, lecz krótkotrwałe działanie ma adrenalina, wytwarzana przez rdzeń nadnerczy.  Natomiast znaczny spadek przemiany materii obserwujemy w stanie niedożywienia i głodu.

 

Ważnym czynnikiem, który wpływa na szybkość przemiany w organizmie jest również klimat.

W krajach tropikalnych, gorących ppm jest znacznie niższa, niż w krajach południowych gdzie temperatury są o wiele niższe. Jednak najmniej energii człowiek potrzebuje podczas snu!!

 


Ponadpodstawowa przemiana materii

Oprócz podstawowej przemiany materii organizm ludzki potrzebuje energii na tzw. ponadpodstawową przemianę materii, czyli do wykonywania pracy oraz wszystkich innych czynności życiowych, chociażby mycie się, ubieranie lub sprzątanie.
W tym przypadku decydujący wpływa ma aktywność fizyczna człowieka. Praca fizyczna, czynny odpoczynek (np. bieganie, ruch, pływanie, gimnastyka), zdecydowanie zwiększają zapotrzebowanie energetyczne w porównaniu z osobą, która wykonuję pracę siedzącą. Nie można wykluczyć tutaj takich czynników jak wiek, masa ciała czy warunki klimatyczne, ponieważ one także będą miały duży wpływ na wartość pppm.

 

A zatem czy stwierdzenie, że mamy „dobry” albo „zły” metabolizm zawsze oznaczają, że tyjemy lub nie? Czy pogorszenie pracy układu pokarmowego możemy tłumaczyć tym, że nasz metabolizm z wiekiem się pogarsza?

Stwierdzenie, że mamy „dobry” lub „zły” metabolizm tak naprawdę nie pomoże nam zrozumieć zależności związanych z przybieraniem na wadze. Ważne, aby wiedzieć ile nasz organizm potrzebuje energii z pożywienia, aby prawidłowo funkcjonować i prawidłowo pożytkować nagromadzoną energię. Trzeba umiejętnie dobierać produkty żywnościowe, tak żeby codzienna dieta była jak najbardziej urozmaicona i dostarczała do ustroju jak najwięcej różnych składników odżywczych. Zachowanie odpowiednich proporcji przyjmowania białek, węglowodanów i tłuszczów pozwoli utrzymać metabolizm na prawidłowym poziomie.


Pogorszenie pracy układu pokarmowego nie jest zależne od naszego metabolizmu, a wręcz odwrotnie… stosując nieodpowiednią dietę, wysokoenergetyczne i tłuste posiłki, sami doprowadzamy układ pokarmowy do nieprawidłowego funkcjonowania! A gdy układ pokarmowy źle pracuje, nie będzie mógł prawidłowo wykorzystać pożywienie na potrzebną energię i równorzędnie metabolizm zaczyna szwankować. Procesy rozpadu i odbudowy są rozregulowane… Dlatego, bardzo ważne jest dostarczanie organizmowi tyle energii ile on faktycznie potrzebuje i ile może wykorzystać. Bo nadmiar zawsze będzie nam szkodził…

Suma wszystkich wydatków energetycznych organizmu nosi nazwę Całkowitej Przemiany Materii; równocześnie określa dobowe zapotrzebowanie energetyczne dla danej osoby. Można to podsumować takim "wzorem":

Całkowita przemiana materii = Podstawowa przemiana materii + Ponadpodstawowa przemiana materii.

 

 

fot. Galeria Wellnessday.eu "Kobiecość"

 

 

O ekspercie:

małgorzata-bodnar

Małgorzata Bodnar

Dietetyk z wykształcenia oraz z wielkiej pasji i zamiłowania do swojego zawodu.

Ukończyła Technologię Żywności o specjalności Żywienie Człowieka, a swoje doświadczenie zdobywa jako wykładowca w szkole medycznej z dziedziny dietetyki, prawidłowego żywienia oraz technologii żywności.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

więcej o ekspercie >>

 

 

 

 

 

 

 


POLECAMY


 

odchudzanie

Chcesz być szczupła? Odchudzaj się dla siebie!

Gdyby zapytać, który układ w ludzkim ciele odpowiedzialny jest za chudnięcie i tycie, większość ludzi bez wahania odpowiedziałaby, że to układ pokarmowy. Ale czy na pewno?

 

 

 

 

orzechy

 

Niezwykła ósemka dla umysłu

Wolne rodniki oddziałują nie tylko na nasze ciało, ale i na mózg. Z czasem zauważamy coraz więcej zmarszczek, za to pamięć zdaje się być coraz mniej pojemna. Ileż to razy jakieś słowo, nazwa, określenie „wyleciało” nam z głowy? Starzeje się i ciało, i umysł. Jest wiele sposobów na zachowanie świetnej kondycji umysłowej – jeden z nich leży w zasięgu naszej... kuchni. Oto kilka super produktów, które podnoszą wydolność umysłową.

 

 

kawa

Kawa obniża ryzyko depresji?

Picie kilku filiżanek kawy dziennie, wiąże się z niższym ryzykiem depresji, wynika z nowego badania opublikowanego w Archives of Internal Medicine.

 

 

 

 

 

ludziki

Irytujące nawyki

Każdy z nas ma swoje nawyki i część z nich może być wyjątkowo nieznośna dla otoczenia. Gdy dwoje ludzi, nawet mocno kochających się, zamieszkuje ze sobą, wtedy owe irytujące nawyki wychodzą na światło dzienne i... są przyczyną wielu sprzeczek i kłótni. Amerykańscy psychologowie nie próżnują – stworzyli listę najbardziej irytujących nawyków, i tych drobnych, i tych ciężkich.

Rozwój osobisty

fot.karol widankaOd małego rodzice wpajają nam różne wartości i przekonania. Czas wychowywania przez rodziców jest bardzo długi, dlatego przez wiele lat rodzice i inni opiekunowie mają możliwość wpływania na dziecko. W tym czasie tworzą się silne wzorce, które wpływają na wybory i zachowania człowieka już później w dorosłym życiu.

Zdrowie holistyczne

Cukrzyca typu 2 jest konsekwencją naszego stylu życia, a przede wszystkim złej diety, otyłości, braku ruchu. Jak zatem nie dopuścić do rozwoju cukrzycy bądź zatrzymać jej rozwój we wczesnym stadium? Poznajcie 5 sposobów doktora Andrew Saul'a, autora bestsellera „Wylecz się sam”

Książki polecane

Wybraliśmy dla Waszych pociech książki wartościowe, niosące ze sobą mądry przekaz, ciekawą historię bądź... zabawne treści :)

Strona, na której aktualnie się znajdujesz używa plików cookies w celu poprawnego funkcjonowania. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień cookies w przeglądarce. Wiecej informacji na temat plikow cookies oraz jak je usunac zobacz strone o plikach cookie.

  Akceptuje pliki cookie na tej stronie.
wellnessday.eu